artikel

De praktijk van belevingsgerichte zorg in Marnix Revalidatiecentrum

Ambiance

Er zijn de afgelopen drie jaar grote stappen gemaakt in Marnix Revalidatiecentrum voor Ouderen in Vlaardingen. Alle medewerkers zijn getraind om zo gastvrij mogelijk te zijn. Het management is er trots op dat gastvrijheid een zaak is van elke medewerker, van de dokter tot de schoonmaker. “Het is belangrijk om dit samen te doen.”

De praktijk van belevingsgerichte zorg in Marnix Revalidatiecentrum

Patiënten komen binnen met een gebroken heup, na een amputatie of om aan te sterken na een chemokuur. Marnix Revalidatiecentrum voor Ouderen in Vlaardingen, onderdeel van Argos Zorggroep, biedt plaats aan 154 ouderen die gemiddeld na drie maanden weer terug gaan naar huis. Daarnaast beschikt de locatie Marnix over een dagbehandeling. Locatiemanager Nicoline van der Hagen: “Het werken in een revalidatiecentrum kan hectisch zijn. Onze medewerkers zijn getraind in het zien en horen van de wensen van onze patiënten. Ze moeten de mensen in een korte tijd leren kennen en op maat ondersteunen. Revalidatiezorg is anders dan de zorg in een verpleeghuis. Het is zorg met de handen op de rug. Dat is voor zorgmedewerkers wel eens moeilijk. We willen graag helpen. Maar bij revaliderende patiënten moet je juist niet meteen van alles uit handen nemen, want eenmaal thuis moeten de ouderen zich ook zelf kunnen redden. De Argos Academy heeft ons geholpen om ons de revalidatiecultuur eigen te maken.” 

Gouden Zeven 

Tot aan 2012 bood Argos Zorggroep revalidatiezorg aan in verpleeghuis DrieMaasStede, een locatie in Schiedam. Van de tien afdelingen revalidatie (somatiek en pg) is de helft drie jaar geleden naar Vlaardingen verhuisd. Ter voorbereiding op de verhuizing hebben de medewerkers een training in gastvrijheid gehad van de hogere hotelschool in Den Haag. Er kwamen zaken aan de orde als elkaar aankijken en groeten, het gastvrij uitserveren van gerechten. Marjan Bennink, manager Facilitaire Dienst van Marnix: “Soms waren het eyeopeners, soms dachten we: dit gastvrije gedrag is er bij ons altijd al geweest. Toch is het goed om de medewerkers scherp te houden en weer even wakker te schudden. Dit voorjaar gaan we daarom twee workshops organiseren, weer samen met de hotelschool in Den Haag.”

> Lees ook Belevingsgerichte zorg: tip en voorbeelden uit de praktijk

Je moet echt de tijd nemen om gastvrijheid goed te laten landen bij de medewerkers, vindt ze. “Het moet een vanzelfsprekendheid zijn. Ik heb dit jaar voor het eerst jaargesprekken gevoerd waarin zowel de medewerker als ik de geboden gastvrijheid beoordelen met een cijfer. Vervolgens bespreken we de verschillen en de punten waaraan gewerkt kan worden. Vergeet niet, de medewerkers komen uit een verpleeghuiscultuur. Daar gaat het meer om een langdurend contact in een omgeving die vooral huiselijk is. Hier is het kortstondig en wat afstandelijker en doen onze patiënten dingen zelf. De medewerker moet de patiënt dus goed kennen.”

Om gastvrijheid in de nieuwe setting goed vorm te geven zijn er ambassadeurs die zich hebben gebogen over de gewenste uitstraling van Marnix. Dat heeft geresulteerd in de Gouden Zeven. Marjan Bennink: “Deze zeven punten vinden wij erg belangrijk: neem verantwoordelijkheid, groet elkaar, wees proactief, geef aandacht, stel de cliënt centraal, zorg voor een actieve houding en een verzorgd uiterlijk. Deze regels hebben de ambassadeurs op hun afdeling geïntroduceerd aan de medewerkers.”   

Enquêtes 

Yvonne van Brederoode is in het nieuwe gebouw actief, niet alleen als lid van de cliëntenraad, ook als vrijwilliger. “De cliëntenraad bestaat uit vijf deskundige leden, met een oud-revalidant als voorzitter. De raad wordt echt gehoord. Als we met suggesties komen, wordt er serieus mee omgegaan. Er is een goede verstandhouding met het management. Samen komen we tot punten die we aanpakken.” Om er achter te komen wat de wensen zijn van de patiënten stelt ze in enquêtes vragen over onder meer de gastvrijheid, de sfeer en de maaltijden. Het management is blij dat de cliëntenraad dit oppakt omdat patiënten zich tegenover hun belangenbehartiger niet geremd zullen voelen om hun mening te geven. De cliëntenraad heeft zowel enquêtes in groepsverband georganiseerd als individuele gesprekken. De groepsbeïnvloeding kan soms lastig zijn. Patiënten gingen elkaar bevestigen, zowel in positieve als in negatieve zin. Yvonne van Brederoode: “Omdat er soms wat ongenuanceerdheid insloop, is besloten tot één op één gesprekken. Sommige cliënten spreken gemakkelijker tegenover een vertegenwoordiger van de cliëntenraad dan in een groep. De enquêtes geven veel informatie; als er iets is, hoor je dat wel. Maar doorgaans is iedereen positief.” Marnix houdt verschillende keren per jaar enquêtes en de opmerkingen gaan vaak over kleine dingen zoals de schoonmaak die een keertje hapert of dat iemand graag roggebrood bij de broodmaaltijd wil.  

Je welkom voelen zit vaak in kleine dingen. Bij opname wacht een doosje met chocolaatjes op de kamer: Welkom bij Marnix. En een informatiemap met wetenswaardigheden en tips. Een succes is de Argos Mobiel, een overdekte golfkar waarmee patiënten snel en goedkoop worden vervoerd. Marnix Revalidatiecentrum wil in 2016 meer zichtbaar zijn voor de wijk. Aan de bewegwijzering vanaf de snelweg wordt gewerkt en de contacten met de wijkbewoners en het naburige volkstuinencomplex worden aangehaald.  

Andere sfeer  

Er is een duidelijk verschil in de ambiance van een verpleeghuis en een revalidatiecentrum, vertelt Nicoline van der Hagen. “In een verpleeghuis wónen de mensen, terwijl je in een revalidatiecentrum maar tijdelijk verblijft. We creëren daarom een andere sfeer.” De aankleding is minder huiselijk. Het kastje en het schilderij van moeder gaan niet mee naar het centrum. Ook de cultuur is anders, gericht op de behoeftes van de doelgroep. “We stimuleren om zelf koffie in te schenken, de tafel af te ruimen en de vaatwasser te vullen. In beweging blijven, dat is ook revalideren. Het is hard werken.” Marjan Bennink vult aan: “Mensen hebben ook vaak echt trek na een ochtend oefenen bij de fysio. Ons menu is daarop afgestemd. We serveren eiwitrijke gerechten die goed zijn voor de spiermassa.  En gezonde rauwkost.” 

> Lees ook Belevingsgerichte zorg wetenschappelijk onderbouwd bij Evian

Recent is Marnix overgestapt op een andere maaltijdleverancier. Afdelingen hebben een eigen budget en maken zelf hun keuzes. Dat ze gericht voor de patiënt kunnen bestellen, bevalt heel goed. De maaltijden worden tussen de middag op de livings geserveerd met het meals on wheels systeem. Yvonne van Brederoode helpt er als vrijwilliger. “We beginnen iedere dag op een andere living zodat iedereen regelmatig als eerste aan de beurt is. Op de laatste living is de keus soms wat beperkter maar daar staat tegenover dat we alles kunnen opmaken. Wil iemand een extra schep bami? Geen probleem.” Patiënten kunnen ook rustig op hun eigen kamer eten of ‘s avonds naar de brasserie gaan. Marjan Bennink: “Laatst hadden we een gezin met twee kinderen dat hier elke avond kwam eten. Handig dat je na het werk meteen op bezoek kunt gaan en niet eerst zelf hoeft te koken.”  


Tips 

  • Betrek alle disciplines bij gastvrijheid 
  • Eer de pareltjes onder de medewerkers
  • Luister naar de patiënten
  • Zoek het -ook- in kleine dingen
  • Luister naar de inbreng van de cliëntenraad
  • Geef actief informatie over de geboden faciliteiten
Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels