artikel

Onderzoek healing environment: wat is het effect?

Ambiance

Dat een omgeving van invloed is op ons gestel en welbevinden, vermoedden we al. Maar kan een gebouw bijvoorbeeld ook bijdragen aan het herstel van patiënten? Kan een prettige, gezonde en veilige omgeving ook zorgen voor meer werkplezier bij de werknemers? Kortom: wat is het effect van een ‘healing environment’? Enkele onderzoeken op een rij.

Onderzoek healing environment: wat is het effect?

Het lastige van onderzoek naar het effect van healing environment is dat het lastig aantoonbaar lijkt. Dat merkte ook interieurarchitect Milee Herweijer die vraag tijdens haar promotieonderzoek ‘Evidence Based Design in Nederlandse ziekenhuizen, ruimtelijke kwaliteiten die van invloed zijn op de gezondheid en het welbevinden van patiënten’ aan de TU Delft centraal stelde. “Healing environment leek een ontoegankelijk onderwerp, omdat het op veel aspecten in de omgeving speelt. Door één aspect in een ontwerp te wijzigen, konden we het effect op de mens meten. Architectuur wordt hierdoor heel anders. Het is niet meer alleen vormgeving, maar gaat ook een doel dienen”, legt ze uit.

Onderzoek healing environment bij ziekenhuizen

Healing environment heeft effect, bleek uit haar onderzoek waarvoor ze veldonderzoek bij een aantal ziekenhuizen deed. “Zo is het in een ziekenhuis belangrijk dat er positieve afleiding is, omdat mensen anders alleen maar bezig zijn met hun kwalen. Een raam met uitzicht kan hierbij helpen. Op de eerste verdieping heeft dat een andere functie dan op de vijfde verdieping. Hoewel het een beroerde discussie is, draagt ook een esthetisch plezierige omgeving bij aan het welbevinden van mensen. Mensen ervaren een ruimte als prettig wanneer er gebruik is gemaakt van verschillende materialen, goed kleurgebruik en prettige lichtinval.

De effecten zijn er dus. Ook het Erasmus MC deed bij haar plannen voor de nieuwbouw onderzoek naar healing environment. Rust en privacy en social support door naasten werken stressreducerend bij een ziekenhuisopname, was de conclusie onder meer. Dit resulteerde in de bouw van eenpersoonskamers. Een andere belangrijke conclusie was dat de patiënt in een eenpersoonskamer zelf de ‘regie’ kan voeren en daarmee weer profiteert van voordelen als privacy, rust en nachtrust. De privacy manifesteert zich ook bij de visites van de behandelend arts; patiënten voelen zich meer op hun gemak om vragen te stellen en een gesprek met de arts te voeren.

Onderzoek healing environment: effect van muziek

Dan het Rotterdamse Oogziekenhuis dat uitgebreid onderzoek deed naar de angsten van patiënten. Op basis van het onderzoek biedt het ziekenhuis rustgevende muziek tijdens behandelingen en beeldende kunst in het gebouw. Net als prof.dr. Hans Jeekel, emiritus-hoogleraar Chirurgie, groot voorstander is van de inzet van muziek in de zorg. Hij heeft ondervonden dat patiënten die tijdens een operatie onder narcose naar klassieke muziek luisteren, sneller herstellen en minder pijnbehandeling nodig hebben. Bovendien bemerkte hij dat klassieke muziek de groei van te vroeg geboren kinderen bevordert als ze daarnaar luisteren in een couveuse.

onderzoek healing environment

Onderzoek healing environment: effect lucht en natuur

Ook Agnes van de Berg onderzocht in 2005 de effecten van healing environment op de gezondheid. De onderzoeker aan de Wageningen Universiteit zocht in haar onderzoek Health Impacts of Healing Environments naar bewijs voor de voordelen van natuur, daglicht, frisse lucht en stilte in een zorgomgeving. Zo stelt ze dat er gedegen bewijs is dat het ventileren van frisse lucht in relatie staat tot een verbeterde gezondheid en dat er voldoende bewijs is dat het uitzicht op natuur stress en pijn kan verminderen.

Onderzoek healing environment: nog te kleinschalig

Stuk voor stuk interessante, maar kleinschalige onderzoeken. In de Verenigde Staten en Scandinavië is er al veel onderzoek onder patiënten gedaan, maar in Nederland nog weinig. Dit blijkt ook uit de dagelijkse praktijk bij ziekenhuizen die Herweijer heeft onderzocht voor haar proefschrift. Waar ligt dat aan? “Mogelijk omdat deze kennis moeilijk te vinden is. Veel managers en betrokkenen in de zorg hebben het er wel over, maar meestal wordt het geïnterpreteerd als gastvrijheid en patiëntbenadering. Kennis over de invloed van de fysieke omgeving op patiënt en personeel wordt onderschat.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels