artikel

Healing environment in het ziekenhuis en de zorginstelling

Ambiance

Healing environment. We horen er steeds vaker over, maar wat betekent het nu eigenlijk? En belangrijker: wat kun je er als zorginstelling of ziekenhuis mee? Daarom in dit artikel het hoe, wat en waarom van het onderwerp healing environment.

Healing environment in het ziekenhuis en de zorginstelling

Wat is een healing environment?

Een healing environment is het zorgen voor een prettige, gezonde en veilige omgeving om in te herstellen of te werken. Een aangename omgeving werkt mee aan het herstel van patiënten, is de achterliggende filosofie, of voorkomt dat medewerkers ziek worden van het gebouw waarin ze werken.

Een omgeving die bijdraagt aan het welbevinden van mensen dus, maar ook aan kostenreductie door bijvoorbeeld een kortere ligduur en aan meer plezier op de werkvloer. Dat is dus zo ongeveer de definitie van healing environment. Al mag die definitie van onderzoeker Helianthe Kort nog veel concreter. “Er zijn zoveel partijen die het over een healing environment hebben, maar wat is dat dan? Hoe krijg je het in je vingers?”

Healing environment: maak het concreet!

Hoe maak je als zorginstelling zo’n healing environment concreet? Kort: “Door kritisch te kijken naar de fysieke omgeving. En dan niet alleen naar zaken als ruimte en groen, maar ook naar thermisch comfort en de lichtconditie.” Haar missie is daarom om zorginstellingen meer evidence-based gericht te laten denken. “Dat ze zich vaker afvragen wat het effect is van een bepaalde maatregel.”

> Lees ook ‘Maak healing environment concreet’

Effect healing environment meten

Maar hoe is het effect van healing environment vervolgens te meten? Dat kan bijvoorbeeld met de onlangs door het TNO ontwikkelde OAZIS. Met dit hulpmiddel kan direct getoetst worden in hoeverre een bestaand zorggebouw, een afdeling of een ontwerp rekening houdt met de positieve impact van diverse omgevingsvariabelen.

healing environment

Onderzoeken healing environment

Rustgevende muziek, een vrolijk bloemetje, een ontspannende wandeling door het park, een opbeurende accentverlichting… Je kunt er daadwerkelijk iemand mee opbeuren, maar heeft zo’n omgeving ook daadwerkelijk invloed op de gezondheid? Er zijn wel wat aanwijzingen en ervaringen die de effecten aantonen, maar echt grootschalig onderzoek onder patiënten naar wat het effect van healing environment is, is er nog niet echt.

> Lees ook Onderzoek healing environment: wat is het effect?

Toch hoeft architect Ronald Hooft, ontwerper, Parool-columnist en mede-eigenaar van architectenbureau &Prast&Hooft in Amsterdam ‘er geen onderzoeken voor te zien om te weten dat je sneller geneest als je je in een mooi vormgegeven omgeving bevindt’. De architect moet volgens Hooft dan ook veel meer macht krijgen. “Mooi tegelwerk tegen de wanden heeft een positiever effect op de genezing van een patiënt dan wit glasvliesbehang.”

Healing environment als uitgangspunt

Geen wonder dat veel zorginstellingen healing environment als uitgangspunt bij hun inrichting of keuze voor huisvesting nemen of er op zijn minst bij betrekken. Zo was er naast duurzaamheid bij woonzorgcentrum Huis en Haard van woonzorgorganisatie DrieGasthuizenGroep naast duurzaamheid aandacht voor een omgeving waarin de cliënt zich thuis voelt. Dit draagt bij aan hun geestelijke en lichamelijke gezondheid, zo is de gedachte. “Voor het personeel gaat het vooral om werkplezier, werkcomfort en een gezonde werkomgeving.”

healing environment

Healing environment in de praktijk

Ook het Zaans medisch Centrum liet zich bij de bouw van het nieuwe ziekenhuis leiden door healing environment. Waar het voormalige ziekenhuis bestond uit een aaneenschakeling van diverse gebouwen, moest het nieuwe Zaans Medisch Centrum één compact en efficiënt georganiseerd ziekenhuispand worden waar patiënten, artsen en bezoekers geen lange afstanden hoeven af te leggen.

> Lees ook Nieuw geopende Acibadem International Medical Center

Of neem het Tergooi ziekenhuis die een speciaal ontworpen paviljoen in de tuin in gebruik liet nemen waar patiënten chemotherapie kunnen krijgen. De doelstelling? Het gevoel van stress en onzekerheid van patiënten verminderen en hun welzijn en de effectiviteit van de therapie door de speciale chemotuin verbeteren.

Maar ook lijkt de trend tot de geestelijke gezondheidszorg te zijn doorgedrongen. Zo kunnen cliënten van de GGzE die in crisis raken,tegenwoordig snel ontspannen in de High Care Units (HCU) met de Ambient Experience van Philips. Met een scala aan technieken zoals dynamisch licht, geluid en projecties wordt een kale zorgkamer omgetoverd tot een ruimte met menswaardige zorg.

Healing environment toepassen: de inzichten

Inspirerend is ook het voorbeeld van Laurens Intermezzo Zuid dat in oktober 2015 de deuren opende. De Rotterdamse revalidatielocatie keek zorgvuldig naar hoe een gebouw kan bijdragen aan het revalidatieproces van ouderen, met een nominatie voor de Hedy d’Anconaprijs 2016 en de NVTG BouwAward als gevolg.

> Lees ook De ideale healing environment volgens Laurens Intermezzo Zuid

Volgens architect Martijn Verhagen van HD | Architectuur en locatiemanager Els Diephout kwamen zij bij de bouw gaandeweg tot drie inzichten. Niet alleen is het zaak om de bewoners te laten bewegen, ook het stimuleren van socialisatie bleek cruciaal. Tot slot is het vragen om feedback ook een belangrijke tip als het gaat om het concreet maken van healing environment.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels