artikel

Kleinschalig wonen ouderen: bewoners het laatste woord

Ambiance

Kleinschalig wonen voor ouderen is populair. Het restaurant van zorgcentrum Bos- en Meerzicht in Oudemirdum heeft de functie van woonkamer. Alles gebeurt hier: met elkaar praten, eten en drinken, een beetje wegdoezelen of juist actief meedoen met de gymnastiekgroep. Het is een warme en huiselijke omgeving, vertellen directeur Debby Nota en Geeske van der Werf, cliëntenraadsvoorzitter, trots.

Kleinschalig wonen ouderen: bewoners het laatste woord

Gastvrije Zorg is op bezoek in Gaasterland, de zuidwesthoek van Friesland, bij Bos- en Meerzicht. Deze particuliere woonzorgvoorziening ontwikkelde zich van drie naar vier sterren. “En we werken hard om bij Gastvrijheidszorg met Sterren ook die laatste ster te mogen ontvangen”, vertelt directeur Debby Nota.

Ze is een zorgondernemer met een mooie staat van dienst. Vier jaar geleden werd ze eigenaar van Bos- en Meerzicht. “Bij mijn start heb ik het nodige veranderd. Daar was niet iedereen blij mee. Maar het was nodig. Ik trof hier op zich mooie appartementen, een goede ligging, lieve, hardwerkende medewerkers. Maar een team dat wel wat beter gefaciliteerd kon worden. En er ontbrak een goede visie op gastvrijheid.”

Kleinschalig wonen ouderen: service

Een van haar eerste veranderingen was de wijziging van de schoonmaakploeg in een serviceteam, met een brede taakopvatting. “Het moet hier een plek zijn waar, hoe goed bedoeld ook, niet voor de bewoners wordt gedacht maar waar wordt gekeken wie de bewoners zijn en wat ze wensen. Of het de bewoners nu uitkwam of niet, de appartementen werden destijds in de ochtenduren schoongemaakt. Dat hele taakgerichte is niet bepaald gastvrij, dus dat moest anders, vond ik. Bovendien is gastvrijheid iets van alle medewerkers, dus die afgebakende taken hebben we ook overboord gegooid. Het serviceteam maakt schoon, maar zorgt ook voor het welbevinden van de bewoners en de bezoekers.”

kleinschalig wonen ouderen

Hoe breed het takenpakket nu is vertelt Geeske van der Werf die al voor de directiewisseling in Bos- en Meerzicht werkte. Ze heeft nu ook middag- en avonddiensten. En ze werkt niet alleen in de huishouding, ze brengt ook een kopje koffie op een appartement of ontvangt een bezoeker. Ook helpt ze mee bij activiteiten en vervangt ze Sietske, de kok. Bovendien coördineert ze de cliëntenraad die is opgericht na de komst van de nieuwe directeur. “Dat afwisselende is heel leuk. We doen het hier met z’n allen, wat je functie ook is. Het gaat eigenlijk vanzelf. Je doet wat nodig is.” Ze vertelt hoe ze laatst een familie een kopje soep aanbood. “Ze kwamen hier bij hun vader die erg ziek is. Door al hun zorgen hadden ze misschien nog niet gegeten, dacht ik. Dat je daar attent op bent, dat wordt erg gewaardeerd.”

Kleinschalig wonen ouderen: werkplezier

Debby Nota gelooft heilig in het in hun kracht zetten van de medewerkers. “Dat verhoogt de kwaliteit van zorg daadwerkelijk en mensen doen hun werk met meer plezier. Ik wil toe naar meer zelfsturing. Er is hier geen spanning in huis, geen te hoge werkdruk, ook al werkt iedereen hard. De sfeer is heel relaxed. Dat komt mede omdat medewerkers werk doen waar ze goed in zijn en wat ze leuk vinden.”

Naast andere werkwijzen en werktijden is er ook een visie op gastvrijheid ontwikkeld. Debby Nota: “De bewoners hebben uiteenlopende zorgvragen, van licht tot zwaar. We bieden een thuis, met veel persoonlijke aandacht voor welzijn en beleving.” Vier jaar geleden is een bijeenkomst georganiseerd waarbij bewustwording centraal stond. “We hebben veel met elkaar gepraat: hoe kijk je goed, hoe luister je goed. Ook in nieuwsbrieven komen deze onderwerpen aan de orde”, vertelt ze. Toen een en ander een beetje op de rails stond, is besloten deel te nemen aan Gastvrijheidszorg met Sterren. “Dat heeft veel losgemaakt bij de medewerkers. Het zet de boel extra in beweging.” Het huis is vervolgens met de verbeterpunten aan de slag gegaan. Er kwam parkeergelegenheid voor invaliden en in huis is de bewegwijzering verbeterd. Omdat er bewust geen receptie is, kwamen er sierlijke letters op de deur van het restaurant waarmee de bezoekers welkom worden geheten. De keuken werd geprofessionaliseerd, de medewerkers dragen herkenbare kleding. Ze zijn op training geweest in de ParticipatieKliniek waar ze aan den lijve ondervinden hoe het is om patiënt te zijn, in een rolstoel te zitten, niet goed te kunnen horen of zien.

Kleinschalig wonen ouderen: keuze

In een goed samenspel met de directie heeft de cliëntenraad meegedacht en meegepraat over het gastvrijheidsbeleid, vertelt Geeske van der Werf. “In de raad zitten bewoners die prima kunnen verwoorden wat ze willen. Het kan soms om details gaan, zoals de aardappelkeus. We zitten in een boerenomgeving, dus je hoeft onze bewoners niet te vertellen wat een goede aardappel is. Daarom hebben we een proeverij gehouden van vier aardappelsoorten uit de regio en daaruit hebben de bewoners de lekkerste aardappel gekozen. De bewoners hebben het laatste woord.” De cliëntenraad heeft geen lange lijst met actiepunten. “Alles loopt hier prima. Veel bewoners hebben het hier zo goed, dat ze niets te wensen weten”, vertelt Geeske van der Werf. “De cliëntenraad komt dan zelf met voorstellen en als de bewoners er enthousiast over zijn, gaan we naar Debby en bespreken onze wensen. Ze pakt onze signalen goed op. Zo is een verwendag gehouden en een familiediner rond de kerstdagen. Mooie ontmoetingsmomenten.”

kleinschalig wonen ouderen

Kleinschalig wonen ouderen: regio

“De oprichting van de stichting Bos- en Meerzicht heeft er, denk ik, toe bijgedragen dat we nu vier sterren voor gastvrijheid hebben”, zegt Debby Nota. “Met die stichting richten we ons op alle ouderen in de regio. We willen de onderlinge verbondenheid vergroten, voorzieningen verbeteren en het welbevinden verhogen. Dat doen we met het project Uut en Thuus met Bos- en Meerzicht. We hebben van twintigduizend euro sponsorgelden onder meer een rolstoelauto gekocht. Daarmee halen we in de hele regio mensen op die niet altijd een wmo-vergoeding hebben voor taxivervoer maar wel forse gezondheidsproblemen. Zo kunnen ze toch naar de dagbesteding. Ik heb de thuiszorg en de buurtzorg al gevraagd mensen te attenderen op ons project. Ouderen kunnen ook, kostenneutraal, de auto lenen. Het bevordert de zelfredzaamheid, mensen behouden de regie over hun leven. Het project groeit. We leveren ook bezorgmaaltijden in verschillende dorpen om ons heen. Een belangrijke signaleringsfunctie.”

Bos- en Meerzicht is dit jaar gestart met een Elektronisch Cliëntendossier via Nedap Healthcare en koppelt daar binnenkort een familienetwerk aan. De familie kan dus op elk willekeurig moment het dossier bekijken waarin het zorgplan zit en met elkaar en de zorginstelling communiceren. Debby Nota: “Ik ben er trots op dat we binnen enkele jaren vier sterren hebben bereikt en een gedragen gastvrijheidsbeleid hebben. Het zit nu echt in de cultuur. We willen natuurlijk behouden wat we hebben en met elkaar verder groeien. Ik neem ons beleid ook mee bij het aannemen van nieuw personeel. Voor het ouderwetse verpleeghuisdenken moet je hier niet zijn.”


> Lees verder Kleinschalig wonen: hoe zorg je voor kwaliteit van leven?

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels