artikel

Etikettering in de zorg: dit moet u weten

Eten & Drinken

Omdat de veiligheid van ons voedsel hoog in het vaandel staat, is het belangrijk te zorgen voor de juiste etikettering in de zorg. Maar hoe is dat eigenlijk geregeld?

Etikettering in de zorg: dit moet u weten

In Nederland wordt onze voedselveiligheid streng gecontroleerd. Logisch dat etikettering in de zorg daarbij een belangrijke rol speelt. Zo is er altijd veel te doen om misleidende voedingsetikettengezonde producten met wel of geen groen vinkje, etiketten opstellen en lezen en het samenstellen van de juiste voedselinformatie 

Op 13 december 2014 gingen nieuwe Europese regels in werking over verplichte voedselinformatie. In deze nieuwe wet, die diverse andere wetten heeft vervangen, staat welke informatie over voedingsmiddelen aan consumenten verstrekt moet worden, en op welke manier. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit houdt toezicht op de uitvoering van deze wet. 

Etikettering in de zorg? De gevolgen  

De invoering van de wet Voedselinformatie heeft ook gevolgen gehad voor zorginstellingen. Ook zorgkeukens moeten aan bepaalde eisen voldoen om de juiste informatie over het product aan hun patiënten of cliënten te tonen. Zo zijn zij nu bijvoorbeeld verplicht om informatie over allergenen te verstrekken bij de maaltijden 

Op 13 december 2016 ging nog een ander deel van de wet van kracht: de verplichting tot voedingswaardedeclaratie. Zo zijn er voorschriften over wat er precies op het etiket moet staan. 

Etikettering in de zorg: wat vermelden?

De wet Voedselinformatie maakt onderscheid tussen voorverpakte voedingsmiddelen zoals een pak melk, en onverpakte voedingsmiddelen. Voorverpakt moet een ingrediëntenlijst, informatie over allergenen en een voedingswaardedeclaratie staan. Voor niet-voorverpakte voedingsmiddelen volstaat de naam van het product en informatie over allergenen. 

> Lees ook Automatiseer het tht-etiket 

Maar dat is in de praktijk nog lastig te onderscheiden. Om een voorbeeld te geven: omdat volgens de wet de ‘uitbrengmaaltijden’ van zorginstellingen ‘met het oog op onmiddellijke verkoop’ worden voorverpakt, vallen deze ook in de categorie niet-voorverpakt. Dit zijn dus maaltijden om diezelfde dag te consumeren, zoals tafeltje-dekje Deze maaltijden hoef je dus niet volledig te etiketteren en de voedingswaardedeclaratie is niet verplicht.

Etikettering in de zorg: hoe?

Als op een maaltijd wel een volledig etiket moet staan, dan zijn de volgende vermeldingen verplicht: 

  • Naam van het product. 
  • Lijst met ingrediënten (in afnemende volgorde). 
  • Eventueel aanwezige allergenen. 
  • Hoeveelheid van de ingrediënten (als dit in de benaming of afbeelding van het product zit, bijvoorbeeld frambozenvla). 
  • Netto hoeveelheid van het product. 
  • Houdbaarheidsdatum (‘ten minste houdbaar tot’ of ‘te gebruiken tot’). 
  • Bijzondere bewaarvoorschriften of gebruiksvoorschriften, indien nodig. 
  • Naam en contactgegevens van de fabrikant of verkoper/importeur. 
  • Een gebruiksaanwijzing (als het product moeilijk te gebruiken is zonder gebruiksaanwijzing). 
  • Land van oorsprong of plaats van herkomst van vlees, indien nodig. 
  • Alcoholpercentage (indien er meer dan 1,2% alcohol inzit). 
  • Voedingswaardevermelding (voedingswaardedeclaratie). 

etikettering in de zorg

Wat moet je doen als er geen volledig etiket op moet? 

  • Als er geen volledig etiket op het product hoeft te staan, dan ben je wel verplicht het volgende te vermelden: 
  • Naam van het product. 
  • Eventueel aanwezige allergenen (schriftelijk of mondeling). 
  • De gebruiks- en bewaarvoorschriften moet je ook vermelden als het noodzakelijk is. Bijvoorbeeld: hoe moet je de maaltijd opwarmen in de magnetron? Vermeld deze informatie zeker als het anders tot fouten kan leiden. 

Etikettering in de zorg: voorbeelden 

Voorbeeld 1 – directe consumptie
Je bereidt de maaltijden in de centrale keuken van de zorginstelling. Je levert ze warm af bij de bewoners voor directe consumptie. Een volledig etiket is niet nodig. 

Voorbeeld 2 – consumptie dezelfde dag
Je kookt de maaltijden in de centrale keuken, koelt ze af en vervoert ze naar de afdeling of de locatie. Daar worden ze opgewarmd en nog diezelfde dag geconsumeerd door de bewoners. Een volledig etiket is niet nodig. 

Voorbeeld 3 – consumptie binnen 3 dagen
Je kookt de maaltijden, laat ze afkoelen en begast ze zodat ze nog 3 dagen houdbaar zijn. Na verdeling onder de locaties worden de maaltijden gekoeld bewaard, opgewarmd en geconsumeerd. Dat kan op dezelfde dag zijn. Maar ook 1 of 2 dagen later (rondom het weekend bijvoorbeeld). Een volledig etiket is wel nodig. 

Voorbeeld 4 – verpakken en aanbieden aan personeel
Je kookt maaltijden in de centrale keuken. Een deel hiervan koel je af, verpak je en bied je aan in het restaurant aan het personeel, om mee te nemen naar huis. In dit geval kunnen je maaltijden door iedereen worden aangekocht. Een volledig etiket is wel nodig. 

Voorbeeld 5 – inkopen en directe consumptie
Je koopt maaltijden centraal in voor je zorginstelling. Op jouw verzoek worden de maaltijden voorverpakt geleverd met de bedoeling om ze nog diezelfde dag te consumeren. Een volledig etiket is niet nodig. 

Voorbeeld 6 – inkopen en consumptie binnen 3 dagen
Je koopt maaltijden in voor je zorginstelling. Deze worden op jouw verzoek voorverpakt aangeleverd met een houdbaarheidsdatum van 3 dagen. Een volledig etiket is wel nodig. 

Voorbeeld 7 – open serveerwagen
Je kookt maaltijden en serveert ze diezelfde dag op de afdeling in open serveerwagens. Bewoners of patiënten kunnen zelf hun maaltijd samenstellen. Een volledig etiket is niet nodig. (Bron: oa. Voedingscentrum) 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels