nieuws

Maaltijdconcept Volckaert zorgt voor meer beleving

Eten & Drinken

Sinds Volckaert is overgestapt op een nieuw maaltijdconcept moeten cliënten van de zorginstelling opeens waken voor overgewicht. “Door de beleving en smaak krijgen mensen meer zin om te eten”, zegt teammanager Zorg Carla Verduijn.

Maaltijdconcept Volckaert zorgt voor meer beleving

Volckaert heeft woonzorglocaties voor ouderen in Oosterhout en in Dongen, waar het nieuwe maaltijdconcept sinds eind 2015 van kracht is. In het restaurant, dat op alle locaties behalve bij locatie Buurstede aanwezig is, worden conveniencemaaltijden geserveerd waarbij cliënten uit twee menu’s kunnen kiezen. In de huiskamers worden conveniencemaaltijden afgewisseld met zelf koken. “Bijvoeding is tegenwoordig minder nodig omdat de bewoners hun voedingsstoffen via de reguliere maaltijden binnen krijgen”, aldus Verduijn. Regelmatig wordt “uit eten in eigen huis” georganiseerd waarbij cliënten gezamenlijk de maaltijd gebruiken in het Bruin Café of restaurant.

Spontaniteit

“Het is ons uitgangspunt geweest dat we cliënten zoveel mogelijk keuze geven op het moment dat ze aan tafel gaan, en ze het liefst ook bij het bereiden van het eten betrekken”, zegt de teammanager Zorg over de insteek van het nieuwe maaltijdconcept. Terwijl de bewoners voorheen ruim twee weken van tevoren hun maaltijd moesten kiezen, gebeurt dat nu op de dag zelf. “Het is niet van deze tijd om zo lang van tevoren je maaltijd te kiezen. Dat doen wij zelf toch ook niet?”, licht Verduijn toe. De spontaniteit moest terugkomen bij het eten. Verduijn: “Als een cliënt over de gang loopt en lekker eten ruikt op een andere afdeling als daar toevallig wordt gekookt, schuiven ze gewoon aan.” De beleving rond de maaltijd zou volgens interim-manager Rob Sonnemans weer trek bij cliënten opwekken. “Of ze nu een conveniencemaaltijd regenereren in de huiskamer, zelf bakken, of dat het een combinatie is; de geurbeleving en het gebruik van dekschalen op tafel maakt het eten hier plezierig.”

>>> Volckaert locatie Buurstede is op 7 november 2017 gastheer voor de inspiratietour Kleinschalig wonen

Verandering

Ruim vijf jaar geleden is bij Volckaert de knoop doorgehakt om over te stappen op een ander maaltijdconcept. Er moest fors in de productiekeuken geïnvesteerd worden om deze goed draaiende te houden, en uit cliëntentevredenheidsonderzoek bleek dat Volckaert de beleving en kwaliteit van voeding kon verbeteren. In het oude concept werden de maaltijden ‘s ochtends in de productiekeuken geportioneerd en naar drie locaties gereden. Daar werd het eten vervolgens opgewarmd. Dennis Hakkaart, teammanager Facilitair: “Dan krijg je zo je dienblad voor je neus met de kop soep die je besteld had, hoofdgerecht en toetje. De mensen gingen zitten en wachtten tot het eten werd voorgeschoteld. Daar zat weinig activiteit in.” Dat gaat inmiddels anders. Waar voorheen de koks het eten bereidden in de centrale keuken, doen de zorgmedewerkers dit nu zelf in de huiskamers. Wat betreft kwaliteit doen de zorgmedewerkers volgens Sonnemans niet onder voor de ‘productiekoks’. De interactie tussen degene die het eten bereidt en de bewoners, is daarbij volgens Hakkaart van groot belang. De koks bereidden het eten op 20 kilometer afstand van de woonkamer van de cliënt. Nu dit bij de cliënt in huis gebeurt, helpen bewoners wel eens mee met boontjes doppen of de tafel dekken.

Efficiëntie

Het weghalen van de centrale productiekeuken zorgt er in het nieuwe maaltijdconcept volgens Verduijn ook voor dat de ‘lijntjes korter worden’: “Er zat eerst altijd een poppetje tussen, dus was je afhankelijk van meerdere mensen. Nu ga je gewoon direct bij de bewoner zitten en stel je een eetlijstje op.” De vrachtwagen die het eten elke dag heen en weer reed om eten te brengen en de vaat op te halen, rijdt nu ook niet meer. “Dit alles maakt het een stuk efficiënter”, vindt Hakkaart. Hierdoor bespaart de organisatie ook extra kosten, voegt Sonnemans toe. Daarbij kon de waste van voedsel worden teruggebracht. Sonnemans geeft aan: “Doordat personeel nu intensief betrokken is bij het eten, zijn ze zich er ook bewuster van. Als op een afdeling blijkt dat cliënten iets niet lusten pas je daar de volgende bestelling direct op aan.”

Verantwoordelijke medewerkers

Van de zorgmedewerker, die het plaatsen van bestellingen en het koken overneemt, vraagt dit ook enige aanpassing. Het personeel is nu per afdeling verantwoordelijk voor zijn eigen budget voor het eten, het plaatsen van de bestellingen en zij regenereren en/of koken de maaltijd zelf. Verduijn: “Medewerkers waren altijd al iedere dag met de maaltijd bezig, alleen nu op een andere manier.” Het zorgpersoneel is volgens de teammanager Zorg automatisch erg betrokken bij de bewoners, waar ze – in tegenstelling tot de koks – al dagelijks mee werken.

Naast de extra verantwoordelijkheid die het zorgpersoneel kreeg, wordt van hen ook flexibiliteit verwacht. Zo kan op de dag zelf in overleg met de bewoners besloten worden in de middag of de avond warm te eten. “Geen enkele dag is hetzelfde, want de bewoner is leidend op een dag. Dat geldt niet alleen rond het eten, maar in de hele zorg”, geeft Verduijn aan. In de beginfase was er wel intensieve begeleiding, waaronder van leverancier Van Hoeckel, wat volgens Sonnemans ook flink nodig was. Medewerkers waren het niet altijd gewend om vanachter de computer bestellingen te plaatsen en ook budgetverantwoordelijk te zijn. “Die vonden het een beetje eng om opeens zoveel geld uit te geven”, legt Hakkaart uit. “De cliënten vulden zelf een lijstje in waarna het eten gewoon werd aangeleverd . Nu moeten medewerkers zelf bestellingen plaatsen en krijgen ze een rood cijfer te zien als ze boven hun budget zitten.” Inmiddels maakt het personeel er volgens Hakkaart zelfs een sport van om zo slim mogelijk in te kopen zodat ze genoeg overhouden om ook eens taart te kopen of een high tea te organiseren.

Kinderziektes

Ondanks de begeleiding in de beginfase van het maaltijdconcept, verliep de overstap naar een nieuwe werkwijze rond het eten voor het personeel niet overal geheel vlekkeloos. “In de presentatie heeft het in het begin wat tegen gezeten en kwamen medewerkers er al doende achter dat ook daar op gelet moest worden”, geeft Sonnemans toe. De volgende keer zou de interim-manager verder van tevoren de bestellijsten voor het personeel maken: “Het assortiment is zo groot dat mensen hartstikke lang bezig waren om een product te vinden.” Wat betreft het eten bestellen zag Verduijn nog een ander opstartprobleem. Onder medewerkers ontstond wel eens miscommunicatie over wie de bestelling moest plaatsen, waardoor dat te laat gebeurde. Inmiddels zijn daar vaste mensen voor aangewezen.

Constant peilen

Nu de kinderziektes zijn aangepakt, is er nog steeds genoeg werk te doen, vindt Hakkaart: “Dagelijks luisteren en observeren zodat je echt weet wat de bewoners willen, zorgt dat je continue op wensen kan inspelen.” Hoe dat vervolgens precies wordt gedaan, is niet altijd even makkelijk. Een zorgmedewerker geeft te kennen soms slechts een keer in de week toe te komen aan zelf koken op de afdeling. Het streven van Verduijn is om zeven keer in de week samen met bewoners en vrijwilligers de maaltijd te kunnen bereiden. “Het tijdgebrek onder het personeel om samen te koken kan in de toekomst misschien samen met vrijwilligers verholpen worden, oppert Verduijn. Op een van de afdelingen is een vrijwilliger, in samenwerking met een bewoner, al bezig geweest acht kilo aardappelen te schillen, zodat ze ‘s avonds verse friet kunnen serveren. De bewoners zelf vinden het eten volgens Hakkaart erg goed, al was dat in het begin misschien nog 50/50 gokt de facilitair manager. “De verandering maakt dat mensen het even lastig vinden.” Inmiddels constateert Verduijn dat sommige bewoners geen aanvullende supplementen meer hoeven te gebruiken omdat ze beter eten. Al blijft het volgens Sonnemans belangrijk naar de steeds veranderende behoeften van de bewoner te kijken, en daar slim op in te spelen.


Leerpunt

“We hebben een enquête gehouden onder medewerkers, waaruit bleek dat ze het prettiger hadden gevonden als ze ruimer van tevoren hadden kunnen oefenen met de nieuwe werkprocessen”, vertelt interim-manager Rob Sonnemans. We hadden een week van tevoren instructie gegeven en ook samen geoefend, maar daar was niet iedereen bij waardoor ze zaken moesten overdragen. Een langere periode van tevoren oefenen met alle betrokken medewerkers zou beter zijn. Dat neem ik in de toekomst mee.”

 

Eigenaarschap bij eten en drinken

Tijdens de inspiratietour Kleinschalig wonen, die Gastvrije Zorg op 7 november organiseert, vertelt Carla Verduijn van Volkaert over het maaltijdconcept en ‘eigenaarschap bij eten en drinken’. Verduijn vertelt wat dit betekent in de dagelijkse praktijk voor de bewoners, voor medewerkers, wat er bij de invoering komt kijken en welke lessen er zijn te leren. Kijk hier voor meer informatie over de inspiratietour.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels