Volgende evenement: 27-05-2013: Beurs Beleef Smaak
Column: Een naaste is niet tot last
| 29-05-2012
Vroeger hoorde je weleens van die verhalen over ziekenhuizen in mediterrane landen waar patiënten door hun familie verzorgd moeten worden en de verpleegkundige alleen kwam om een ingreep te doen. Familie moet zelf het bed opmaken en het eten verzorgen. De verpleegkundige keek nauwelijks naar de patiënt om. Er werd schamper over gesproken. Je hoopte er nooit terecht te komen.
Begrijp me goed, het zal ook vast niet in orde geweest zijn, maar ik vraag me wel af of we het wel helemaal goed begrepen hebben. Wat was de intentie? Was het bij ons maar normaal dat je als naaste zo voor je partner of kind mag zorgen, denk ik wel eens. Nee, bij ons is alles zo gereguleerd en geïnstitutionaliseerd dat we de naasten weggeorganiseerd hebben. Maar wel klagen over werkdruk en zeurende patiënten in plaats van echt werken aan gastvrijheid om de patiënt op één te zetten!
Laatst leidde ik een masterclass voor verpleegkundigen. Het thema was gastvrijheid en de patiënt centraal. Aan de orde kwam dat het voor de patiënt wenselijk zou zijn als er doorlopende bezoektijden zouden komen. Simpel, maar het riep nogal wat reacties op. ‘Het is voor de patiënt niet goed als hij nooit rust kan nemen’, en ‘als een patiënt bezoek heeft, heeft de hele zaal er last van.’ Of: ‘als er de hele dag bezoek af- en aanloopt, wanneer moeten wij dan ons werk doen?’
Deze reacties hoor ik zo vaak en ik wil ze niet begrijpen. Wat is dat, de patiënt centraal stellen? We zijn allemaal wel eens ziek geweest. Als je echt goed ziek bent, wil je maar een persoon bij je in je buurt: je partner, of als je nog jong bent, je moeder of vader. Een verpleegkundige kan nog zo goed en nog zo aardig zijn, daar kan ze kan niet tegenop. Als je als organisatie de patiënt werkelijk centraal stelt, doe je er alles aan om de naaste zo veel mogelijk bij de patiënt te laten zijn. Wat zal dit doen met de patiënttevredenheid en met de stress bij de naaste? Het is wetenschappelijk bewezen dat patiënten die minder gestrest zijn, sneller herstellen. In deze tijd een niet onbelangrijke factor voor ziekenhuizen.
‘Ja, maar dan komt iedereen zomaar aanlopen en zit er toch de hele dag bezoek aan bed. Dan krijgt de patiënt geen rust.’ Het is toch heel eenvoudig om onderscheid te maken tussen de naaste en ander bezoek? De naaste is 24 uur per dag welkom de rest tijdens bezoektijden. Net als nu. Als de patiënt zelf, of anders zijn naaste, de regie heeft over de agenda, reguleert dit zichzelf.
Dan wat anders. Naasten nemen verpleegkundigen veel werk uit handen. Ze doen de kleine klusjes zoals koffie halen, de patiënt naar de wc begeleiden als dat kan, de po legen, etc. Bijkomend voordeel is dat ze veel leren zodat ze zich thuis ook beter kunnen redden als ze er met de patiënt opeens alleen voor staan.
Ik hoop dat er een paar mensen geïnspireerd raken door deze column en hiermee aan de slag gaan. Want als ziekenhuizen de patiënt werkelijk op één willen zetten, zie ik geen reden om het niet te doen. Ze zullen ervaren dat dit soort veranderingen ook nog eens tot efficiëntie leiden.
Een bekend Nederlands gezegde luidt: ‘gasten zijn lasten’. Maar dat wil niet zeggen dat naasten dat ook zijn!
