artikel

Retailers zien brood in markt van kleinschalige zorg

Services

De belevering van eten en drinken aan zorginstellingen is niet langer het domein van alleen de traditionele groothandels. Retailpartijen zien er ook brood in en gaan slimme samenwerkingen aan met leveranciers, inkoopcoöperaties en groothandels om zich te richten op de kleinschalige zorg. Een overzicht van het spel dat op de wagen is en dat volgens de kenners niet zonder gevolgen blijft.

Retailers zien brood in markt van kleinschalige zorg

Jumbo bezorgt sinds 2016 haar producten bij particulieren en zakelijke klanten. “Wij breiden onze dienstverlening voortdurend uit, waarbij we op dit moment dus speciale aandacht hebben voor de gezondheidszorg”, vertelt woordvoerder Mariska Bergmans van Jumbo Supermarkten.
Die speciale aandacht geeft de retailer handen en voeten middels een samenwerking met Intrakoop. Via deze inkoopcoöperatie levert Jumbo de wekelijkse boodschappen aan de circa 600 zorginstellingen die lid zijn van Intrakoop. Bergsma: “In de zorg worden levensmiddelen steeds vaker lokaal ingekocht door zorgmedewerkers in plaats van door centrale inkoopafdelingen. Intrakoop en Jumbo spelen hier samen op in.”
De boodschappen worden vanuit de lokale Jumbo-supermarkt door een medewerker tot in de keuken van de woongroep bezorgd. “Dat is echt onderscheidend, de lokale medewerker is bekend met de instelling. Wij streven zelfs naar een vaste bezorger voor ieder Intrakoop-lid”, zegt Bergsma.

Op de kleinschalige zorg gericht assortiment

Naast het standaard supermarktassortiment gaat Jumbo, deels in samenwerking met Intrakoop, de komende tijd ook een specifiek op de zorg gericht assortiment ontwikkelen. Marktleider Albert Heijn is de Veghelse keten hierin al een stapje voor. Paul Hinloopen, sales manager B2B e-commerce bij Ahold Delhaize, vertelt dat AH het assortiment voor de zorgmarkt sinds medio juni heeft verruimd met 250 specifieke artikelen. De marktleider in supermarktland sluit hiervoor de handen ineen met Bidfood. “Hierbij moet je denken aan eiwitrijke producten, drinkvoeding speciaal voor de zorg, maar ook portieverpakkingen en artikelen in grootverpakking.”

Hinloopen spreekt over nieuw terrein, waarin AH nu duikt met de 250 artikelen. “Er is aan de ene kant de grootschalige inkoopmarkt voor bijvoorbeeld grootkeukens en aan de andere kant zijn er de kleinschalige woonvormen met zelfsturende teams die zelf de boodschappen online inkopen voor vier tot tien bewoners. Op die eerste markt richten wij ons niet, wel op de kleinschalige woonvormen. En alles wat daartussen zit, het grijze gebied. Flexibiliteit is daarin key; wij leveren de producten tot in de keuken op het tijdstip wanneer het de zorgklant uitkomt.”

Kleinschalige zorg: vriesvers maaltijden

AH richt al enige tijd de pijlen op de zorgmarkt, getuige ook de samenwerking met Chef Martin, het gespecialiseerde zorgmerk van Marfo Food Group. Klanten en zorginstellingen kunnen via de website van Albert Heijn meer dan honderd vriesvers maaltijden van natriumarm tot maaltijden die passen in bijvoorbeeld een glutenvrij dieet van dit merk bestellen. Hinloopen stelt dat zorginstellingen graag bij AH hun boodschappen en maaltijden bestellen. “De reden? One-stop-shopping. Met Albert Heijn, Etos en Gall & Gall hebben wij een assortiment van ruim 30.000 artikelen in huis die online kunnen worden besteld. Men kan daarbij kiezen om de producten zelf af te halen bij een pick-up point of te laten bezorgen.”

Bij dat laatste heeft de retailketen een streepje voor op de traditionele bezorgspelers in de foodservicemarkt. “Die rijden vaak met grotere auto’s rond en grotere besteleenheden, waardoor het fijnmazige netwerk lastig te bereiken is” , zegt Hinloopen. Het is ook de reden dat Bidfood vanuit haar kant nadrukkelijk de samenwerking met AH opzoekt. “Aan de ene kant levert Bidfood ons de 250 specifieke producten voor de zorg, terwijl wij aan de andere kant de distributie van producten naar een aantal cateringklanten van Bidfood verzorgen vanwege ons verfijnde distributienetwerk.”

Ook hebben Bidfood en AH sinds 15 september de handen ineen geslagen om gezamenlijk de zorgmarkt te bedienen. Bidfood voor de grootkeuken en AH voor de kleinkeuken. “Het zijn twee partijen die elkaar versterken en zo maken we het voor de zorg beter en gemakkelijker”, aldus Hinloopen. Hij vervolgt: “Dagelijks krijgen wij er nieuwe zorgklanten bij. Exacte groeicijfers maken we niet bekend, behalve dan dat de totale onlineomzet van Albert Heijn vorig jaar met 30 procent is gestegen.”

Kleinschalige zorg? Ieder zijn specialisme

Michel van Tilborg van adviesbureau AAG noemt het logisch dat de online retailers, supermarktketens en groothandels elkaar op zoeken. “Ieder heeft zijn specialisme, waarbij de retailers natuurlijk goed zijn in het aanbieden van een goed en scherp geprijsd boodschappenpakket en de groothandels en producenten juist maaltijden of maaltijdcomponenten tot hun expertise rekenen.” Hij verwacht meer van dit soort gezamenlijke verkoopplatforms. “Dat maakt het pakket dat online kan worden besteld en kan worden bezorgd namelijk nog aantrekkelijk, completer.” Daarbij is er volgens hem nog een wereld te winnen door het aanbod te verruimen. “De bestedingen aan eten en drinken online zijn ongeveer 600 miljoen euro. Zo’n 10 procent daarvan komt voor rekening van de zorgmarkt, namelijk 60 miljoen. Dat is bijna verwaarloosbaar als je weet dat de foodmarkt in de zorg 1 miljard euro groot is.”

Retailers zien dit en springen in op een behoefte, stelt Van Tilborg. “Zorginstellingen kijken nadrukkelijk naar alternatieven naast de traditionele bezorggroothandels. Ze zoeken flexibiliteit en fijnmazigheid, retailers bieden dat.” Daarbij zet Van Tilborg wel een kanttekening. “Het is en blijft een inkopersmarkt, waarin de marges flinterdun zijn. Maaltijdproducenten, groothandels en nu ook retailers vechten elkaar de tent uit, allemaal om marktaandeel te behouden of te vergroten. Valt in het assortiment het maaltijdcomponenten-aandeel weg dan dient dat minimaal te worden aangevuld met een aandeel in verse producten en andere ingrediënten om zelf te koken. Deze productgroepen worden vaak weer door andere partijen geleverd in de zorg.”

Ondanks dat retailers scherp op de wind moeten varen, spreekt Van Tilborg over een interessante markt. “Supermarkten kunnen in één keer een flinke drop wegzetten bij een instelling, dat maakt het rendabel.” Daarbij, stelt Van Tilborg, zijn het de zorgmedewerkers die boodschappen tegenwoordig bestellen en juist zij kennen de supermarkten veel beter dan dat ze de groothandels kennen. “Namen van groothandels zegt ze vaak niets, de namen van supermarkten met hun online winkelversies wel. De drempel om daar de boodschappen te bestellen is dus veel lager. Bovendien zijn de winkels vaak dichtbij, de producten herkenbaar en van een goede kwaliteit.”

Intramurale markt en kleinschalige zorg

Boudewijn van der Kroft, Commercieel Directeur bij Verscentrum Nederland, zegt dat de hang van de retailers naar de zorgmarkt deels wordt ingegeven doordat mensen het steeds normaler gaan vinden om online boodschappen te bestellen. Bovendien, zo zegt ook hij, zijn er in de business-to-businessmarkt grotere drops af te leveren. VCN speelt het spel al jaren.

Het concept is 100 procent eigendom van retailer Boon Sliedrecht met zijn winkelformules Boon’s Markt en MCD. “Het zwaartepunt van onze dienstverlening ligt op de intramurale markt, op de verzorgingshuizen, verpleeghuizen en ggz-instellingen waar een kentering van grootschalig naar kleinschalig wonen plaatsvindt”, aldus Van der Kroft. VCN levert er met gekoeld transport, dit in verband met de kwetsbaarheid van de doelgroep. “Wij leveren retail- en foodserviceproducten en convenience artikelen, zoals koelverse maaltijden met daarnaast alle dieetverstrekkingen die gewenst zijn. In totaal gaat het om zo’n 12.000 maaltijdcomponenten.”

Kleinschalige zorg en derde stroom

Daarnaast kijkt VCN ook nadrukkelijk naar de zogenoemde derde stroom. Van der Kroft: “Hierbij kun je denken aan incontinentiemateriaal, medische producten, schoonmaakmiddelen en kantoorartikelen. Dit bezorgen we bij een aantal klanten allemaal in één levering samen met de supermarkt-, grootverbruik- en convenience producten.” Bijkomend voordeel van die bundeling is volgens hem dat dit zorgt voor minder facturen voor klanten. “Bovendien is er sprake van minder werkonderbreking op de dag om bestellingen aan te nemen. Alle goederen en producten komen in één keer in kleine hoeveelheden binnen, door de voor hen bekende chauffeur.”

Van der Kroft zegt dat VCN naast deze verbreding ook investeert in het platform om het bestelgemak van de klanten te vergroten. “Verder ondersteunen en assisteren wij zorgmedewerkers via onze implementatie managers met het slimmer bestellen en gebruik maken van onze bestelomgeving en geven we hen advies over maaltijdenkeuzes en het bereiden van maaltijden.” De stappen van VCN en de toenadering van andere retailpartijen tot de zorgmarkt zullen volgens de commercieel directeur van VCN niet zonder gevolgen blijven. “Traditionele grossiers die puur en alleen afhankelijk zijn van de dynamische zorgmarkt zullen het moeilijk krijgen. Ik verwacht zelfs dat er nog een consolidatieslag zal komen en er mogelijke samenwerkingen worden gemaakt tussen partijen.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels