blog

Kees van Delft: De ongemakkelijke waarheid van sociale robots

Services

Een beetje ongemakkelijk vind ik het wel, zo’n zorgrobot in je handen. Op het recente congres Zorg & Facilitair ging zeehondrobot Paro van hand tot hand. Knipogend, oogcontact zoekend en geluidjes makend. Ratio en emotie raken in conflict, veroorzaakt door een mechanisch voorwerp met trekjes van een levend wezen.

Kees van Delft: De ongemakkelijke waarheid van sociale robots

Het effect van een zorgrobot mag evenwel niet worden onderschat, vertelde Marcel Heerink van Hogeschool Windesheim. Bijvoorbeeld voor kinderen met autisme, op kinderafdelingen in het ziekenhuis of voor ouderen, vooral met dementie, in het verpleeghuis.

Nooit eenzaam met zorgrobot Zora

Voor wie zich wil verdiepen in dat effect, is de reportage ‘Nooit meer eenzaam met Zora, een zorgrobot’ een absolute aanrader. Deze reportage uit 2014 van het tv-programma ‘Dit is de dag’ laat op indringende wijze zien hoe Zora het leven van mensen in een verpleeghuis binnenstapt. Aan tafel terwijl de bewoner eet, op schoot terwijl Goede tijden, Slechte tijden wordt gekeken, in de zaal om de bingogetallen voor te lezen en in de kapel als een kaarsje voor de overleden echtgenoot wordt aangestoken.

Sociale robots onmenselijk?

Onwenselijk? In principe wel. Onmenselijk? Dat ook. Tegelijkertijd wordt in de reportage gesteld dat ethici en zorgprofessionals vinden dat er mensen tegenover de bewoners moeten staan, maar dat veel bewoners zelf Zora omarmen. En die staan centraal, toch? Bovendien is het een feit dat eenzaamheid een groot probleem is bij ouderen en dat zorgmedewerkers dat niet alleen kunnen ondervangen. Een ongemakkelijke waarheid.

‘Ik moet mijn eenzame moeder zelf zien’

Een televisie is ook geen mens maar kan verveling wel tegengaan. Een ‘sociale robot’ kan meer dan dat. Zo bezien is robotisering geen bedreiging maar een in sommige gevallen welkome aanvulling. Zolang het maar geen subsitutie is voor de menselijke maat. Of, zoals associate lector Robotica Marcel Heerink op het congres zei: ‘Als mijn moeder eenzaam is, moet ik daar zelf zijn.’

> Lees alle blogs van hoofdredacteur Kees van Delft
> Dit blog verschijnt in Gastvrije Zorg 08 over ICT & technologie

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels