Volgende evenement: 27-05-2013: Beurs Beleef Smaak
Bestuurders, kom in opstand!
| 11-10-2011
Wat is er aan de hand?
Als ik om me heen kijk, dan zie ik overal in de zorg mooie initiatieven en hoor ik hoopvolle verhalen. Gastvrijheid, Gastvrijezorg, Planetree, Fred Lee, Mood Maker, ga zo maar door. De gast komt in beeld en wordt meer serieus genomen. Onder andere door te werken aan het gedrag van medewerkers en het realiseren van restaurants waarin dan meestal ‘front-cooking’ een rol speelt. In vergelijking met 10 jaar geleden is de rol van de kok veel sterker en zichtbaarder geworden. En toch die oproep……
Hoewel ik het niet volledig eens ben met Ruud van Brussel ga ik een heel eind met hem mee. Ik kan ook niet anders, want in de afgelopen tien jaar is één ding langzaam duidelijk geworden. Eten&drinken is een essentiële factor in de gezondheidstoestand van mensen. Ha, alweer zo’n open deur?
Projecten zoals ‘Sneller Beter’, ‘een mooie maaltijd in Brabant’ en niet te vergeten het promotie onderzoek van Christel Nijs hebben aangetoond dat aandacht voor eten loont. In ziekenhuizen vertaalt een beter eet&drink-beleid zich in een kortere ligduur. Omdat veel behandelingen voor een vaste prijs uitgevoerd worden, is een kortere ligduur direct van invloed op de turn-over van een bed en daarmee op de winstgevendheid van een bed. Enkele euro’s meer voor eten&drinken kán honderden euro’s winst opleveren…..
In de ouderenzorg ligt dat anders. Daar speelt dit principe niet. Maar daar spelen weer andere zaken. Hans Becker van Humanitas heeft in zijn boek uit 2003, ‘Levenskunst op Leeftijd’, beschreven dat meer aandacht op levensgeluk van de bewoner leidt tot lagere kosten in de zorg. Meer levensgeluk wordt onder andere gecreëerd door lekker eten en een borrel op z’n tijd.
We weten dus dat aandacht (en geld) voor eten&drinken loont. We zien dat organisaties die kant op gaan. Hoe komt het dan dat tijdens adviesgesprekken, die ik voer met zorgorganisaties, er nog steeds zoveel druk uitgeoefend wordt op de maaltijdkosten? Ingrediëntkosten die omlaag moeten, personeelsformatie omlaag, minder bereidingsapparatuur? Het moet allemaal minder. Op zich prima, als het ook een verbetering oplevert voor de gast en het rendement van de organisatie. En daar twijfel ik nou net over. De Engelsen hebben daar een mooie uitdrukking voor: ‘Penny wise, pound foolish’.
Wat is het probleem?
Het probleem zit in de financiering. Vanuit het ministerie worden de budgetten bepaald. Neem nu de ZZP’s. Hierin is een bedrag opgenomen voor de maaltijd. Daar kun je bij een grote zorginstelling goed mee uitkomen voor je interne consumenten, mits je het rechttoe, rechtaan organiseert. Eten op de kamer, op een vast tijdstip. Dat bevordert nou net niet het levensgeluk. Laat staan dat het ruimte biedt om wat aan de sociale functie voor andere ouderen in de wijk te doen. Of in het geval van een ziekenhuis. De maaltijd een dag van te voren gekozen en via een logistiek systeem op een vast moment gepresenteerd. Of je op dat moment nou trek hebt in eten of niet. Onderzoek toont aan dat mensen hierdoor niet ‘Sneller Beter’ worden. De bodem van het eet&drink-budget is bereikt. Het kán wellicht nog wel lager, maar het móet echt niet meer lager.
Simpele oplossing?
De oplossing? Die is eigenlijk simpel. Bestuurders kunnen een deel van de mogelijke winst uit het zorgbudget toevoegen aan het eet&drink budget. Simpel toch. Alleen werkt het blijkbaar niet zo. Of is het in ieder geval heel lastig. Een andere oplossing is dat bestuurders niet gaan knijpen in de budgetten, maar gaan stoken naar de wetgever, het ministerie. Daar wordt beleid gemaakt, daar liggen oplossingen. Zorgorganisaties komen nu in de problemen omdat de maaltijdvergoeding uit de lagere ZZP’s worden gehaald.
Mijn oproep aan bestuurders is: ga er voor liggen en laat van je horen. Als we echt iets willen bereiken met Gastvrije zorg, dan moeten we ervoor zorgen dat levensgeluk en gezondheid van mensen voorop staat.
Mijn tip voor beleidsmakers bij het ministerie: denk eens na over het instellen van een minimum budget voor eten&drinken, in plaats van een maximum. Als we nou eens zeggen dat een warme maaltijd minimaal € 12,50 MOET kosten (met een glas wijn verplicht), dan kan er pas echt een kwaliteitsslag gemaakt worden. Een simpele oplossing? Te simpel waarschijnlijk. Wat nu gebeurt, is echter ook niet effectief.
Met al die wetenschap en het hart dat we voor onze gasten hebben, snap ik niet dat bestuurders niet in opstand komen.


















[...] de komende jaren? De budgetten in de zorg zijn dermate laag dat dit geen eerlijke vergelijking is (zie eerdere column). Maar het constant houden van productkwaliteit kost vaak even veel als dat van de beleefde [...]